مطالعه ی فعال

قبل از اینکه حتی به کتاب نگاه بیندازی، آن را بررسی کن، بخوان و اولین سؤالات را از خودت بپرس: «من از خواندن این کتاب به دنبال چه هستم؟ نتیجه ی نهایی نویسنده ی کتاب چیست؟ نویسنده چگونه موضوع را ارائه می کند؟ نکات کلیدی در رابطه با مبحث مورد نظر کدامند؟»
چنین سؤالاتی در درگیر کردن تو در مطالعه ای فعال کارآیی دارند. وقتی که به صورت کلامی و با صدای بلند از خودت سؤال می پرسی، پاسخ آن سؤال را همیشه به خاطر داری. اگر تبدیل به “مطالعه کننده ای فعال” بشوی، احتمال تثبیت اطلاعاتی که جمع کرده ای، خیلی بیشتر می شود.
به سؤالات انتهای هر فصل پاسخ بده. در کتاب های درسی، برای ارزیابی در اینکه چه مقدار از داده ها در تمام مدت مطالعه، فرا گرفته شده است، تمارین یا آزمون هایی را در انتهای هر فصل می گنجانند. اینجاست که پاسخ دادن به سؤالات مذکور بسیار کمک کننده خواهند بود.
در مورد متن کتاب، به سه شیوه فکر کن
1. خود کتاب را مدنظر قرار بده، اطلاعات مبنایی درست همین جا روی صفحه روبه روی تو هستند.

2. به هدف نویسنده فکر کن. به نتیجه گیری ها و استنباط هایی که او می خواهد به آن ها برسی.

3. در نهایت، بیشتر در مورد متن فکر کن.
سؤالاتی خارج از عناوین موضوعی یا رئوس مطالب و عناوین برجسته، مطرح کن.
این سؤال را از خود جویا شو که “چرا آموزگار، خواندن این فصل یا بخش را به عنوان تکلیف برای من معین کرد؟”
این هم سؤالی است که “من چقدر با این موضوع آشنایی دارم؟”
این تنوع مطالعه مربوط به شیوه ی مطالعه ای است که ما آن را روش اس کیو 3 آر (SQ3R) می نامیم. این روش در تسریع مهارت های مطالعه، یک راه ثابت شده است.

خواندن به صورت تناوبی (به معنای دوره کردن به صورت هرازگاهی) را متوقف کن تا بتوانی آنچه که مطالعه کرده ای را بازخوانی کنی. سعی کن رئوس برجسته ی مطالب و داده های مهم مفاهیم را که به صورت برجسته و پررنگ شده یا نوع خط معینی مشخص و ارائه می شوند را بازخوانی کنی؛ همچنین جداول، نمودارها و راهنماهای تصویری را بازخوانی کن.
سعی کن یک مفهوم کلی و روی هم رفته از آنچه خواندهای، ایجاد کنی. بین آن چیزهایی که به تازگی خوانده ای و آنچه که تا کنون فهمیده ای، ارتباط برقرار کن. وقتی که تو در بازه های زمانی یعنی در فواصل معین، این کار را انجام بدهی، شانس به خاطر سپردن مقدار خیلی بیشتر از داده ها را داشته و قادر به بازخوانی مقالات و متون و آزمونهای مدنظر میشوی

 اگر در مورد درک یک متن از خودت راضی نیستی و اقناع نمی شوی، خواندن نقادانه به تو راهکارهایی در راستای چگونه خواندن، ارائه خواهد داد. به بیان دیگر تو قادر به تشخیص نکات موجود در مبحث می شوی و قادر خواهی شد قضاوت و نتیجه گیری شخصی خودت را در مورد موضوعاتی که از متن بر می خیزند، داشته باشی.
همچنین این توصیه ی خطی به تو چگونگی راه استفاده از ساختار متن را برای درک آن ارائه می دهد.
– پس از خواندن هر بخش آن را با صدای بلند گزارش بده.
– در مورد مطالب خوانده شده از خودت سؤال بپرس، حتی از آنچه که در ذهنت میخوانی، خلاصه برداری کن.
– در حالی که داده های حاصل از متن را بازخوانی می کنی، در گزارشی که به خودت میدهی، از کلمات شخصی خودت استفاده کن.
– زیر داده های مهم متن، خط کشی کن (میتوانی از نکات نشان دارشدهی رنگی یا برجسته شده در این کار استفاده کنی.)
از اینکه چه شیوه ی گزارش کردن برای تو بهترین و متناسب با سبک مطالعه ی توست، مطلع شو. به یاد داشته باش: تو بیشتر تمایل به بازخوانی آن چیزی داری که در هنگام خواندن مطلب، بیشتر آن را به کار می بری؛ اگر همه ی اینها نباشد از چیزهایی که درک می کنی استفاده کن.